Aziz Yuhannes Kilisesi ve Çilehanesi
Aziz Yuhannes’in (John the Russian, Ioan Rusul) kesin doğum tarihi kayıtlarda net olarak belirtilmemekle birlikte, tahminen 1690 yılında Ukrayna topraklarında dünyaya geldiği kabul edilmektedir. Tarihi kaynaklara göre, 1711-1718 yılları arasındaki Osmanlı-Rus Savaşı esnasında Rus Çarı I. Petro'nun ordusunda asker olarak görev yapmış ve bu savaş sırasında Osmanlı kuvvetlerine esir düşmüştür. Savaşın sona ermesinin ardından, Osmanlı ordusunda Yeniçeri Ağası rütbesiyle görev yapan Ömer Esat (Eset) Ağa, memleketi olan Nevşehir'in Ürgüp kazasına dönerken, kendisine ev işlerinde yardımcı olması amacıyla esirler arasından Yuhannes’i yanına almıştır. Aziz Yuhannes, ömrünün sonraki yaklaşık on iki yılını Ömer Esat Ağa’nın evinde hizmet ederek geçirmiştir. Kayapınar Mahallesi'nde ikamet eden bu yerel aziz gerek Hristiyan cemaati gerekse Müslüman halk nezdinde derin bir sevgi ve saygı görmüştür. Bu saygı, kendisinin dindar kişiliği ve Hristiyan inancına göre atfedilen mucizevi olaylarla pekişmiştir. Aziz Yuhannes, 27 Mayıs 1730 tarihinde Ürgüp’te vefat etmiştir. Yaşamı boyunca ibadetlerini gerçekleştirdiği kaya oyma kilise, kendisinin hatırasına ve kutsallığına ithafen Aziz Yuhannes Kilisesi olarak adlandırılmıştır. Kiliseye sonradan eklendiği anlaşılan mihrap bu kilisenin aynı zamanda bir mescit olarak da kullanıldığını göstermektedir. Kilise gerek mimari unsurları ile gerekse sonradan eklenen mihrabı ile benzersiz bir yapıdır. Aziz Yuhannes’in Ürgüp’te ikamet ettiği ve Ömer Esat Ağa’ya ait olan konut ise bu kilisenin yaklaşık 50 metre kuzeyinde yer almaktadır. Literatürde Aziz Yuhannes; John the Russian, Ioan Rusul, Aziz Yuhannis ve Rus Aziz Yuhanna gibi farklı adlandırmalarla da anılmaktadır.
Church & Hermitage of Saint John
Although the exact birth date of Saint John (John the Russian, Ioan Rusul) is not clearly recorded, he is generally held to have been born around 1690 in Ukrainian lands. According to historical sources, he served as a soldier in the army of Tsar Peter I during the Ottoman-Russian War of 1711–1718 and was taken prisoner by Ottoman forces. After the war, Ömer Esat (Eset) Ağa, an Ottoman officer with the rank of Janissary Agha, took John from among the prisoners to help with household work as he returned to his hometown, the Ürgüp district of Nevşehir. Saint John spent the next roughly twelve years serving in Ömer Esat Ağa's home. Living in the Kayapınar neighbourhood, this local saint was held in deep love and respect by both the Christian and Muslim communities, reinforced by his devout character and the miracles attributed to him in Christian belief. He died in Ürgüp on 27 May 1730. The rock-cut church where he worshipped throughout his life was named the Church of Saint John in his memory. A mihrab, understood to have been added later, shows the church was also used as a masjid, making it a unique structure. The dwelling where he lived, belonging to Ömer Esat Ağa, lies about 50 metres north of the church. In the literature he is also known as John the Russian, Ioan Rusul, Aziz Yuhannis, and the Russian Saint John.